سامانه مودیان بهعنوان یک بخش کلیدی در سیستم مالیاتی ایران، با هدف نظارت دقیقتر بر تراکنشهای مالی و جلوگیری از فرار مالیاتی ایجاد شده است. یکی از مهمترین مواردی که کسبوکارها باید به آن توجه داشته باشند، تعیین حد مجاز فروش است که به آنها این امکان را میدهد تا بدانند چه زمانی موظف به ثبت اطلاعات خود در سامانه مودیان خواهند بود. در این مقاله، قصد داریم بهطور جامع و دقیق، مفاهیم مرتبط با حد مجاز فروش در سامانه مودیان، نحوه تعیین آن، و تأثیر آن بر کسبوکارها و مشاغل مختلف را بررسی کنیم.
حد مجاز فروش در سامانه مودیان چقدر است
حد مجاز فروش در سامانه مودیان، بهمنظور کنترل صدور صورتحسابهای الکترونیکی و جلوگیری از فعالیتهای صوری تعیین شده است. بر اساس قانون، مودیان نمیتوانند بیش از میزان تعیینشده، اقدام به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع اول کنند؛ در غیر این صورت، صورتحساب آنها با عنوان صورتحساب عدولشده ثبت میشود.
تعریف دقیق حد مجاز فروش در سامانه مودیان
طبق ماده ۷ قانون تسهیل سامانه مودیان:
مودیان مجاز هستند در هر دوره مالی، حداکثر تا ۵ برابر فروش اظهارشده خود در دوره مشابه سال قبل، صورتحساب الکترونیکی صادر کنند.
مثال ساده:
اگر فروش اظهارشده شما در پاییز سال گذشته ۱۰۰ میلیون تومان بوده باشد:
-
حد مجاز فروش پاییز امسال =
۵ × ۱۰۰ میلیون = ۵۰۰ میلیون تومان
یعنی شما فقط تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان میتوانید صورتحساب معتبر در سامانه مودیان صادر کنید.
هدف از تعیین حد مجاز فروش سامانه مودیان
سازمان امور مالیاتی با تعریف این محدودیت، چند هدف اساسی را دنبال میکند:
- کنترل صدور فاکتورهای صوری:
جلوگیری از صدور صورتحسابهای جعلی یا فاکتورهای غیرواقعی که ممکن است برای کاهش مالیات یا ایجاد اعتبار مالیاتی غیرقانونی صادر شوند.
نکته: عبور از حد مجاز فروش، مستقیماً خریدار را از دریافت اعتبار مالیاتی محروم میکند.
- شفافیت مالیاتی:
افزایش شفافیت در گزارشدهی فروش و کاهش تخلفات مالیاتی.
- مدیریت اعتبار مالیاتی:
جلوگیری از افزایش غیرمنطقی اعتبار مالیاتی خریداران و جلوگیری از سوءاستفاده از سیستم مالیاتی.
- تسهیل در وصول مالیات بر ارزش افزوده:
کمک به سازمان امور مالیاتی برای دسترسی سریعتر به نقدینگی مالیات ارزش افزوده.

چه کسانی مشمول حد مجاز فروش در سامانه مودیان هستند؟
حد مجاز فروش در سامانه مودیان بهطور خاص برای دستهای از مودیان تعریف شده که:
- نسبت به صدور صورتحساب نوع اول اقدام میکنند.
- مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند.
مودیانی که در این دو دسته قرار میگیرند باید حتماً میزان فروش خود را بر اساس حد مجاز اعلامشده رعایت کنند تا بتوانند در سامانه مودیان صورتحسابهای معتبر صادر کنند.
نکته: اگر کسبوکار شما فاکتور رسمی ارزش افزوده صادر میکند، رعایت سقف فروش برایتان الزامی است.
ℹ️ پیشنهاد میشود بخوانید: چه کسانی باید در سامانه مودیان ثبت نام کنند؟
نحوه محاسبه حد مجاز فروش سامانه مودیان (گامبهگام)
-
محاسبه فروش سال قبل
ابتدا مودیان باید میزان فروش اظهارشده خود در دوره مشابه سال قبل را مشخص کنند. این اطلاعات معمولاً در اظهارنامههای ارزش افزوده سال گذشته ثبت شده است.
-
محاسبه حد مجاز فروش
با توجه به میزان فروش سال گذشته، ۵ برابر آن مقدار به عنوان حد مجاز فروش در نظر گرفته میشود.
مثال:
فروش سال گذشته: ۲۰۰ میلیون تومان
حد مجاز فروش امسال: ۵ × ۲۰۰ میلیون = ۱ میلیارد تومان
مودی میتواند تا سقف ۱ میلیارد تومان در سامانه مودیان صورتحساب الکترونیکی صادر کند.
ℹ️ پیشنهاد میشود بخوانید: انواع صورت حساب در سامانه مودیان
صدور صورتحساب الکترونیکی و مفهوم عدول از حد مجاز فروش
مودیان باید تا سقف این حد مجاز، صورتحسابهای الکترونیکی خود را صادر و در سامانه ارسال و بارگزاری کنند. پس از رسیدن به این سقف، امکان صدور صورتحساب بیشتر وجود خواهد داشت اما اعتبار مالیاتی ارزش افزوده ( در حقیقت مبلغ مالیات و عوارضی است که مودیان مشمول مالیات بر ارزش افزوده در هنگام خرید کالا یا خدمات بابت ارزش افزوده به فروشنده پرداخت میکنند) به خریدار تعلق نمیگیرد و به اصطلاح سامانه مودیان صورتحساب عدول شده است. که این امر میتواند باعث اختلاف با مشتریان و افزایش ریسک حسابرسی شود.

عواقب عبور از حد مجاز فروش در سامانه مودیان
مودیانی که از حد مجاز فروش عبور کنند و همچنان اقدام به صدور صورتحساب الکترونیکی کنند، ممکن است با عواقب قانونی و مالیاتی زیر مواجه شوند:
- محرومیت از اعتبار مالیاتی:
خریدارانی که از این صورتحسابها استفاده کردهاند، ممکن است نتوانند از اعتبار مالیاتی آن بهرهمند شوند.
- افزایش احتمال حسابرسی مالیاتی:
احتمال انجام حسابرسیهای دقیقتر و سختگیرانهتر توسط سازمان امور مالیاتی افزایش مییابد.
نحوه مدیریت حد مجاز فروش در سامانه مودیان
برای اینکه دچار مشکلات ناشی از حد مجاز فروش نشوید، بهتر است اقدامات زیر را انجام دهید:
- پیگیری دقیق میزان فروش:
بهطور مرتب میزان فروش خود را رصد کنید تا از سقف مجاز عبور نکنید.
- مشاوره با متخصصین مالیاتی:
از مشاوران مالیاتی و حسابداران حرفهای برای مدیریت حد مجاز فروش کمک بگیرید.
- ثبت دقیق اظهارنامههای مالیاتی:
اظهارنامههای مالیاتی خود را بهطور دقیق و مطابق با واقعیت ثبت کنید تا مبنای درستی برای محاسبه حد مجاز داشته باشید.
موارد استثنا از حد مجاز فروش در سامانه مودیان
در برخی شرایط خاص، میزان فروش ثبتشده در سامانه مودیان مشمول حد مجاز فروش نمیشود. این موارد به دلیل ماهیت فروش یا ویژگیهای خریدار، از محاسبات این سقف محدودیت مستثنا هستند.
۱. فروشهای نسیه مشمول مالیات بر ارزش افزوده
اگر فروش بهصورت نسیه انجام شود و مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد، این نوع فروش تنها زمانی در محاسبات حد مجاز فروش لحاظ میشود که مبلغ آن پرداخت و توسط فروشنده و خریدار تأیید شود.
به بیان دیگر:
تا زمانی که مبلغ نسیه تسویه نشده باشد و تأیید طرفین صورت نگیرد، این فروش در حد مجاز محاسبه نخواهد شد. به همین دلیل، فروشهای نسیه، بهصورت موقت از حد مجاز خارج میشوند.
۲. فروش کالا و خدمات صادراتی
فروش کالا و ارائه خدماتی که به مقصد خارج از کشور صادر میشوند نیز در محاسبات حد مجاز فروش لحاظ نمیگردد. علت این استثنا این است که خریداران خارجی نمیتوانند از اعتبار مالیاتی استفاده کنند. بنابراین، این نوع فروش از دایره محاسبه سقف مجاز خارج میشود.
۳. فروش به مصرفکننده نهایی
وقتی کالا یا خدمات مستقیماً به مصرفکننده نهایی فروخته میشود (صورتحساب نوع دوم)، چون مصرفکننده نهایی قادر به دریافت اعتبار مالیاتی نیست، این نوع فروش نیز در محاسبات حد مجاز فروش لحاظ نمیشود.
به عبارتی:
فروش به افرادی که صرفاً مصرفکننده هستند و نه خریدار تجاری، تأثیری بر سقف مجاز فروش شما ندارد.
۴. فروش به مودیان معاف از مالیات بر ارزش افزوده
بر اساس تبصره ماده ۲ آییننامه حد مجاز فروش، اگر فروش به مودیانی انجام شود که مشمول معافیت مالیات بر ارزش افزوده هستند یا به دلیل ماهیت کسبوکار خود نمیتوانند در سامانه مودیان ثبتنام کنند، این فروشها در محاسبه حد مجاز فروش شما لحاظ نمیشود. این شامل فروش به مشاغلی است که بهطور قانونی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف شدهاند.

سوالات متداول: حد مجاز فروش سامانه مودیان
اگر فروش سال قبلم صفر باشد، حد مجاز فروشم چقدر است؟
در این حالت، امکان صدور صورتحساب نوع اول محدود یا منوط به تعیین تکلیف توسط سازمان مالیاتی است.
آیا امکان دارد حد مجاز فروش را افزایش داد؟
بله، در برخی شرایط خاص و با بررسی پرونده مالیاتی امکانپذیر است.
صورتحسابهای عدولشده چه مشکلاتی ایجاد میکند؟
اعتبار مالیاتی به خریدار تعلق نمیگیرد و ریسک حسابرسی افزایش مییابد.
آیا فروش نقدی هم شامل حد مجاز فروش میشود؟
بله، نوع پرداخت (نقد یا نسیه) تأثیری در اصل محاسبه ندارد.
جمعبندی
حد مجاز فروش در سامانه مودیان بر اساس ماده ۶ قانون پایانههای فروشگاهی تعریف شده و به مودیان اجازه میدهد که تا سقف ۵ برابر فروش اظهارشده سال قبل، اقدام به صدور صورتحسابهای الکترونیکی کنند. این قانون با هدف جلوگیری از تخلفات مالیاتی و افزایش شفافیت مالی ایجاد شده است. رعایت این حد برای جلوگیری از جریمههای مالیاتی و مشکلات حسابرسی الزامی است.
اگر در محاسبه حد مجاز فروش یا مدیریت صورتحسابهای سامانه مودیان دچار ابهام هستید، مشاوران مالیاتی صدرحساب آماده بررسی و راهنمایی تخصصی پرونده شما هستند.